Wat is Cirkel Sudoku?
Cirkel Sudoku speel je op zes ringen rond een klein leeg midden, als taartpunten verdeeld in zes sectoren: 36 vakjes, gevuld met 1 tot en met 6. Drie soorten gebieden bevatten elk cijfer één keer:
- elke ring, zes vakjes helemaal rond;
- elke sector, zes vakjes van het midden naar buiten;
- en elk boogblok, drie ringen bij twee sectoren — de dikke cirkel tussen ring 3 en 4 en de dikke spaken op 12, 4 en 8 uur verdelen het bord in zes ervan, een binnenste en een buitenste in elk derde.
Ringen worden hier van het midden naar buiten geteld, ring 1 is de binnenste, en een sector heet naar het uur in zijn midden: 1, 3, 5, 7, 9 en 11 uur. De knop 8 Ringen boven het bord zet er een grotere neer — acht ringen bij acht sectoren, 64 vakjes, 1 tot en met 8, met blokken van vier ringen bij twee sectoren.
Niet elke gedrukte cirkelsudoku is deze puzzel. De puzzelsite janko.at heeft bijvoorbeeld een Circular Sudoku waarin elke ring en elk paar naburige segmenten 1 tot en met 8 bevat, zodat de blokken elkaar overlappen en helemaal rond lopen. De onze niet: elk blok bestaat uit zijn eigen twee sectoren, en geen blok loopt over de spaken van 12, 4 of 8 uur.
Lees de ringen als rijen en de sectoren als kolommen, en elke regel hier is een regel van 6×6-sudoku; het bord met acht ringen is net zo goed de 8×8. De cirkel verandert hoe het bord eruitziet, niet wat het vraagt, en de afbeeldingen hieronder laten allebei zien.
Hoe werken de ringen?
Een ring is een gebied als elk ander, en het is het gebied dat de cirkel het best verstopt, omdat hij rond het bord uit het zicht buigt. Kies een cijfer dat een ring nog mist, volg de ring helemaal rond en streep elk leeg vakje ervan weg dat dat cijfer al ziet in zijn sector of zijn blok:
Zo gelezen lossen naked singles — een vakje met nog maar één kandidaat — elke Makkelijk-puzzel op deze pagina op, en 387 van de 400 Middel-puzzels.
Wat ziet één vakje?
Twaalf andere vakjes: vijf in zijn ring, vijf in zijn sector en de twee in zijn blok die in geen van beide liggen. Als die 12 samen vijf verschillende cijfers bevatten, is het zesde het antwoord van het vakje, ook als zijn eigen blok nauwelijks begonnen is:
Elk vakje ziet dezelfde 12, waar het ook ligt, op acht ringen 17. De binnenste vakjes zijn alleen kleiner getekend: ring 1 is geen krappere start dan ring 6, dus begin waar een ring, sector of blok het volst is.
Is het echt dezelfde puzzel als een 6×6?
Ja. Rol het bord af — elke sector een rij, elke ring een kolom — en elk boogblok wordt een blok van twee rijen bij drie kolommen. De single uit de eerste afbeelding staat er nog, nu in een kolom:
De sectoren op 11 uur en op 1 uur liggen op de cirkel naast elkaar, maar geen blok verbindt ze, dus het sluiten van de cirkel voegt niets toe wat een plat rooster mist. Draai het bord twee sectoren, een derde slag, en elk gebied valt op een gebied; draai het één sector en de blokken worden doormidden gesneden. Tel je alle manieren om vakjes te verplaatsen waarbij de gebieden blijven, dan zijn het er 3.456, net zoveel als op het 6×6-rooster.
Alles wat over de 6×6 bekend is, geldt dus ook hier, en onze 6×6-pagina heeft de rest; het bord met acht ringen is onze 8×8-sudoku, op dezelfde manier gebogen. Wat de cirkel toevoegt, is het lezen: een ring heeft geen uiteinden om bij te beginnen, en een sector loopt van het kleinste vakje naar het grootste.
Wat voegen Moeilijk en Expert toe?
Minder cijfers, en daarmee hidden singles: een cijfer met nog maar één plek in een ring, een sector of een blok. Op zes ringen begint Makkelijk met 18 cijfers en Expert met 9, en hoe minder het er zijn, hoe minder vaak een vakje nog maar één kandidaat heeft — 194 van de 400 Expert-puzzels op zes ringen zijn niet met naked singles alleen op te lossen. Houd potloodnotities bij zodra de voor de hand liggende vakjes gevuld zijn.
Moeilijk-puzzels kunnen ook Locked Candidates nodig hebben, en Expert-puzzels naked pairs, al lossen singles op zes ringen nog steeds 399 van de 400 Moeilijk-puzzels en 394 Expert-puzzels op. Als ze opraken, zoek dan een cijfer waarvan alle plekken in een blok in één ring of één sector liggen:
Op zes ringen was die zet nodig bij 1 Moeilijk- en 6 Expert-puzzels van de 400, naked pairs nooit. Het bord met acht ringen leunt er meer op: 15 Moeilijk- en 42 Expert-puzzels van de 400 hadden Locked Candidates nodig, en 6 Expert-puzzels naked pairs.
Met hoe weinig aanwijzingen kan een Cirkel Sudoku toe?
Acht, op zes ringen. We hebben elk volledig rooster met de computer gemaakt — 28.200.960, die terug te brengen zijn tot 49 wezenlijk verschillende als je de cijfers mag hernoemen en de 3.456 manieren meetelt om vakjes te verplaatsen waarbij de gebieden blijven — en elk van de 49 doorzocht op de kleinste verzamelingen cijfers met precies één oplossing. Geen enkel heeft een puzzel met 7 of minder aanwijzingen; 29 ervan hebben puzzels met 8, 1.310.100.480 in totaal, op 75,4% van de roosters. Dat zijn precies de getallen die we voor de platte 6×6 vonden, zoals het hoort, uit een aparte telling getekend als ringen en sectoren.
Singles lossen 93,7% van die puzzels met 8 aanwijzingen op, en 0,8% heeft meer nodig dan X-Wing, ketens en XY-Wing. Expert begint hier bij 9, één boven het minimum. Het bord met acht ringen is te groot om zo te tellen; zo ver mogelijk uitgegraven kwam het uit op 16 tot 18 cijfers, en Expert begint bij 18.
Waren de puzzels op deze pagina eerlijk?
Elke puzzel had precies één oplossing, maar niet elke puzzel was zonder gokken op te lossen. Van april tot oktober 2026 haalde de generator willekeurig vakjes weg zolang een zoektocht nog één oplossing telde, en stopte bij het aantal van het niveau. We hebben er in elke grootte 400 per niveau uit getrokken: alle 3.200 hadden precies één oplossing, en de aantallen waren wat de pagina zei.
De pagina zei ‘Elke puzzel heeft precies één oplossing die via pure logica bereikbaar is — gokken is niet nodig’. Onze oplosser, die tot X-Wing, eenvoudige ketens en XY-Wing gaat, kon 2 van de 400 Expert-puzzels op zes ringen niet oplossen, en ook 2 Moeilijk- en 18 Expert-puzzels op acht ringen niet. Ze zei over Moeilijk ‘Vereist gevorderde technieken zoals naked pairs en cross-hatching over gebogen regio's’, maar geen enkele Moeilijk-puzzel op zes ringen had een paar nodig, en 384 van de 400 vielen met naked singles alleen; over Expert ‘Vereist geavanceerde strategieën — hidden singles, pointing pairs en multi-regio-eliminatieketens’, maar 306 van de 400 vielen met naked singles alleen. Elke Makkelijk- en Middel-puzzel op zes ringen viel met naked singles, dus die twee niveaus verschilden alleen in het aantal.
Ook haar tips zaten ernaast. ‘Focus eerst op de binnenste ring’, zei ze, want ‘Met slechts zes cellen in een strakke cirkel verminderen doorsnijdingen met sectoren en boogblokken de opties snel’; en het punt waar een ring, een sector en een boogblok samenkomen noemde ze ‘het meest beperkte punt op het ronde raster’. Elk vakje is zo’n punt, en elk vakje ziet dezelfde 12 andere. De knop 8 Ringen noemde de pagina nooit.
De generator is in oktober 2026 herschreven. Een cijfer gaat er nu alleen uit zolang de eigen stappen van het niveau de puzzel nog oplossen, wat bewijst dat hij precies één oplossing heeft en zonder gokken op te lossen is, en het aantal van elk niveau wordt precies gehaald.
Waarin verschillen de vier niveaus?
In hoeveel cijfers er gegeven zijn, en dus in hoeveel vakjes je meteen kunt invullen. We hebben uit de nieuwe generator in elke grootte 400 nieuwe puzzels per niveau getrokken:
| Niveau | Gegeven cijfers, 6 / 8 ringen | Singles bij de start | Alleen naked singles lossen het op |
|---|---|---|---|
| Makkelijk | 18 / 34 (eerder 22 / 40) | 14 / 19 | 400 / 397 van 400 |
| Middel | 14 / 28 (eerder 18 / 34) | 10 / 14 | 387 / 359 van 400 |
| Moeilijk | 11 / 22 (eerder 14 / 28) | 7 / 8 | 318 / 154 van 400 |
| Expert | 9 / 18 (eerder 11 / 22) | 6 / 6 | 206 / 28 van 400 |
400 puzzels per niveau in elke grootte, vaste seed. ‘Singles bij de start’ is de mediaan van de vakjes die een naked of hidden single meteen invult; ‘eerder’ is wat de oude generator gaf. Hidden singles lossen de rest op, behalve de puzzels met Locked Candidates en naked pairs die hierboven geteld zijn.
Er zijn geen moeilijkere stappen om naar te graven. Zo ver mogelijk uitgegraven kwamen de puzzels op zes ringen uit op 8 of 9 cijfers — bij meer dan de helft op 8, het minimum —, of de generator nu alleen singles toestond of ook Locked Candidates en paren. De niveaus verschillen dus in hoeveel cijfers je bij de start hebt, en Expert ligt één boven het minimum.
Een cijfer gaat er alleen uit zolang de stappen van het niveau — singles op Makkelijk en Middel, plus Locked Candidates op Moeilijk, plus naked pairs op Expert — het bord nog vullen, en elke stap streept alleen cijfers weg die niet kunnen staan waar ze weggestreept worden. We hebben 3.200 nieuwe puzzels, 400 per niveau in elke grootte, nageteld met een aparte teller die we daarvoor schreven: elke puzzel had precies één oplossing.
Welk niveau en welke grootte moet je spelen?
Begin op zes ringen, op Makkelijk als Cirkel Sudoku nieuw voor je is, of op Middel, waar de pagina opent, als je sudoku goed kent. Makkelijk geeft 18 cijfers en een mediaan van 14 vakjes die je meteen kunt invullen, en naked singles lossen elk van die puzzels op.
Volg elke ring helemaal rond voordat je naar de sectoren kijkt: de ring is het gebied dat je makkelijk uit het oog verliest. Acht ringen is het langere spel, en op elk niveau iets moeilijker dan zes; op een telefoon zijn de binnenste vakjes klein, dus het speelt het best op een groter scherm.
Wat doen de knoppen?
Kies een vakje en dan een cijfer; de pagina opent op zes ringen en Middel, en van grootte wisselen houdt het niveau. Een gekozen vakje licht de 12 op die het ziet (17 op acht ringen) en, als het een cijfer bevat, elk ander vakje met dat cijfer. Een fout cijfer wordt rood en telt als fout zodra het erin staat. Onder het bord:
- Notities zet de potloodnotities aan en uit; ze volgen de kromming van het vakje en lezen van boven naar beneden, van links naar rechts. Een goed cijfer wist zichzelf uit de notities van elk vakje dat het ziet; een fout cijfer laat ze met rust.
- Wissen maakt het gekozen vakje leeg.
- Ongedaan draait de laatste wijziging aan een vakje terug, maar niet de notities die een goed cijfer elders wiste, en niet de foutenteller; een vakje dat Hint heeft gevuld, slaat het over.
- Hint zet de oplossing in een vakje dat leeg of fout is, willekeurig gekozen, en vergrendelt het: vanaf dan wordt het getekend als een gegeven cijfer.
- Oplossen vult het hele bord in één keer en stopt de klok; het vraagt niet eerst.
- Nieuw Spel deelt een nieuwe puzzel uit in de grootte en het niveau waar je op zit.
Met het toetsenbord: 1–6 (1–8 op acht ringen), Backspace of Delete en Ctrl+Z; pijltjestoetsen zijn er niet, dus kies met een klik of een tik, en sneltoetsen zoals Ctrl+1 blijven voor de browser. Het bord wordt niet bewaard: de pagina herladen deelt een nieuw uit. Op het donkere thema blijft het licht.
Waar verder
Meer borden waarvan de gebieden geen gewone rijen en blokken zijn: Sneeuwvlok Sudoku snijdt zes zeshoeken in driehoeken, Sixy Sudoku voegt rechthoeken toe aan een 6×6, en Jigsaw Sudoku vervangt de blokken door onregelmatige vormen.